Фэйкавыя «ветэраны» ў Гродне: на сустрэчу пра вайну запрасілі людзей, якія не маглі быць удзельнікамі ВАВ

У бібліятэцы №2 Гродна пры ўдзеле «Рускага дома» адбылася дыялогавая пляцоўка пад назвай «Нам мір запаветана берагчы». Арганізатары пазіцыянавалі яе як мерапрыемства, прысвечанае памяці пра Вялікую Айчынную вайну, з удзелам ветэранаў, школьнікаў, педагогаў і прадстаўнікоў грамадскіх арганізацый.

Чытайце таксама: «Рускі мір будзе захопліваць усё больш прасторы»: Вадзім Мажэйка — пра новыя консульствы РФ у рэгіёнах Беларусі

Аднак фактычна ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны на сустрэчы не было, заўважыла «Hrodna.life».

Удзельнікам паказалі тэматычны відэаролік пра Перамогу, арганізавалі выставу дзіцячых малюнкаў і правялі размовы пра гістарычную памяць. Найбольшую ўвагу прыцягнула тое, каго менавіта прадстаўлялі ў якасці «ветэранаў».

«Ветэран» нарадзіўся падчас вайны, але служыў ужо пасля яе

Адным з галоўных удзельнікаў стаў 84-гадовы палкоўнік у адстаўцы Уладзімір Цюцюннік, які нарадзіўся ў 1942 годзе — падчас вайны, але, зразумела, не мог быць яе ўдзельнікам.

Паводле біяграфічных звестак, ён скончыў Кіеўскае ваеннае вучылішча сувязі ў 1965 годзе і мае статус ветэрана Узброеных сіл СССР.

Гэты статус не азначае ўдзел у Вялікай Айчыннай вайне. Ён прысвойваўся за працяглую бездакорную службу ў Савецкай Арміі, флоце або іншых сілавых структурах, звычайна пасля 25 гадоў службы, і з’яўляецца ведамасным, а не сведчаннем баявога ўдзелу ў падзеях 1941–1945 гадоў.

Такім чынам, выкарыстанне такога статусу ў кантэксце мерапрыемства пра ВАВ можа выглядаць як падмена паняццяў.

Сярод выступоўцаў таксама была Ірына Галайда — намесніца старшыні Савета ветэранаў Кастрычніцкага раёна Гродна.

Яна займаецца грамадскай дзейнасцю, удзельнічае ў школьных праектах, распавядае пра гісторыю горада ў ваенны час і працуе з тэмай захавання памяці.

Аднак яе прысутнасць таксама не азначае ўдзелу ў падзеях Вялікай Айчыннай вайны, а хутчэй адлюстроўвае дзейнасць сучасных ветэранскіх арганізацый, якія ў Беларусі часта аб’ядноўваюць не франтавікоў, а пенсіянераў, былых вайскоўцаў і актывістаў.

Хто насамрэч сёння можа называцца ветэранам ВАВ

Паводле афіцыйных дадзеных, у Беларусі сёння засталося 574 ветэраны Вялікай Айчыннай вайны, з якіх толькі 269 — непасрэдныя ўдзельнікі баявых дзеянняў. Сярэдні ўзрост гэтых людзей набліжаецца да 99 гадоў.

Гэта азначае, што рэальныя ветэраны вайны сёння — выключна людзі вельмі сталага ўзросту, і іх удзел у публічных мерапрыемствах у рэгіёнах становіцца ўсё больш рэдкім.

Памяць пра вайну ці маніпуляцыя статусам

Сітуацыя ў Гродне паказвае, як паняцце «ветэран» можа выкарыстоўвацца вельмі шырока — ад франтавікоў да былых вайскоўцаў, чыноўнікаў або ўдзельнікаў ветэранскіх арганізацый.

Фармальна гэта можа не супярэчыць бюракратычным азначэнням, але ў кантэксце мерапрыемстваў пра Вялікую Айчынную вайну стварае рызыку скажэння гістарычнай рэальнасці.

Калі школьнікам прадстаўляюць «ветэранаў», якія не былі ўдзельнікамі той вайны, гэта выклікае пытанні не толькі пра дакладнасць фармулёвак, але і пра тое, як менавіта сёння фарміруецца дзяржаўная культура памяці.

Для Беларусі, дзе тэма Другой сусветнай вайны застаецца часткай дзяржаўнай ідэалогіі, дакладнасць у выкарыстанні паняццяў мае асаблівае значэнне.

Памяць пра вайну можа быць інструментам асветы — але толькі тады, калі яна не падмяняецца сімвалічнымі ролямі і фармальнымі статусамі. Інакш замест жывой гісторыі грамадству прапануюць імітацыю, дзе галоўнае — не праўда пра мінулае, а правільна аформленая сцэнаграфія памяці.

Чытайце таксама: Сто Кацюш і 81 гадзіна патрыятызму: як на Магілёўшчыне 9 траўня ператвараюць у маштабнае шоу

Будь на связи и в безопасности: подключи BGlobal VPN

Наш канал в Telegram. Присоединяйтесь!

Есть о чем рассказать? Пишите в наш Telegram-бот. Это анонимно и быстро